Zapobieganie powikłaniom po podaniu wypełniaczy przy użyciu przenośnego aparatu USG: przewodnik skoncentrowany na iniekcjach w okolicy policzków, skroni i doliny łez
Niedawno miałem przyjemność porozmawiać z moim kolegą po fachu. Jest nim Dr. Kevin Dolche, certyfikowany specjalista dermatologii i ekspert w wykonywaniu iniekcji, rutynowo wykorzystujący USG w swojej praktyce medycyny estetycznej. Dr. Dolche chętnie podzielił się swoimi protokołami i podkreślił praktyczne korzyści stosowania USG, szczególnie w obszarach wysokiego ryzyka, takich jak policzek, skroń i dolina łez. Znaczna część tego tekstu odzwierciedla zarówno jego cenne spostrzeżenia, jak i moją własną perspektywę.
Zaczniemy od krótkiego przypomnienia podstaw obrazowania USG w kontekście zabiegów z użyciem wypełniaczy, a następnie przyjrzymy się podejściu, które stosuje Dr. Dolche, oraz temu, jak USG udoskonaliło jego praktykę kliniczną.
Spis treści
Podstawowe zasady stosowania USG w zabiegach estetycznych z użyciem wypełniaczy
Jak wiadomo, USG działa poprzez wysyłanie do tkanek fal dźwiękowych o wysokiej częstotliwości i rejestrowanie powracających ech w celu tworzenia obrazów w czasie rzeczywistym.
W medycynie estetycznej twarzy zazwyczaj polegamy na głowicach liniowych wysokiej częstotliwości— zwykle w zakresie od 15 do 20 MHz — które zapewniają doskonałą rozdzielczość do obrazowania warstw powięziowych, struktur naczyniowych, a nawet materiału wypełniającego. Niezbędnym narzędziem uzupełniającym jest kolorowy doppler, który umożliwia wizualizację przepływu krwi. Jest to szczególnie cenne podczas mapowania naczyń we wrażliwych obszarach, takich jak skroń czy dolina łez, gdzie anatomia naczyniowa może znacznie różnić się między pacjentami.
W zabiegach estetycznych USG można stosować:
- Przed zabiegiem do mapowania naczyń i planowania iniekcji
- Podczas zabiegu do podawania wypełniacza pod kontrolą USG w czasie rzeczywistym
- Po zabiegu aby potwierdzić położenie wypełniacza i ocenić integralność naczyń
USG w ograniczaniu ryzyka i postępowaniu w przypadku powikłań
USG zwiększa precyzję anatomiczną i bezpieczeństwo zabiegów z użyciem wypełniaczy, pomagając zmniejszyć prawdopodobieństwo powikłań. Oto, w jaki sposób odgrywa kluczową rolę:
- Okluzja naczyniowa: Jedno z najpoważniejszych zagrożeń podczas zabiegów z użyciem wypełniaczy. Dzięki USG można z większą pewnością wybierać bezpieczne płaszczyzny iniekcji i punkty wkłucia, zmniejszając ryzyko przypadkowego wstrzyknięcia do naczynia lub jego ucisku.
Nawet po zabiegu, jeśli pojawią się objawy takie jak zblednięcie skóry lub ból, USG pozwala śledzić położenie wypełniacza i precyzyjnie skierować podanie hialuronidazy do obszaru objętego powikłaniem.
- Guzki i ziarniniaki: Są to późne powikłania, które mogą pojawić się kilka miesięcy po zabiegu. USG umożliwia zlokalizowanie wypełniacza i ocenę jego cech — zwłaszcza gdy uległ migracji lub otorbieniu — dzięki czemu rozpoznanie jest znacznie dokładniejsze, a postępowanie skuteczniejsze.
- Zakażenie i nieprawidłowa integracja: Choć USG nie zapobiega bezpośrednio zakażeniom, pomaga wcześnie wykrywać zbiorniki płynowe i odróżniać guzki zapalne od ropni. To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia odpowiedniego postępowania we właściwym czasie.
Jak uniknąć powikłań po wypełniaczach dzięki przenośnemu aparatowi USG?
USG stało się standardem postępowania przy iniekcjach estetycznychw obszarach wysokiego ryzyka, takich jak policzek, skroń i dolina łez — w dużej mierze dzięki mobilności i lepszym możliwościom obrazowania współczesnych urządzeń ręcznych. Jednak wraz z rozwojem technologii muszą rozwijać się również nasze techniki.
Poniżej przedstawiono praktyczne strategie o znaczeniu klinicznym, którymi podzielił się Dr. Dolche, służące minimalizowaniu powikłań i poprawie wyników iniekcji.
1- Wykonać USG przed iniekcją, aby zidentyfikować obecne wypełniacze i ocenić tkanki
Pacjenci często zapominają o szczegółach wcześniejszych zabiegów z użyciem wypełniaczy lub je pomijają, dlatego zawsze zaleca się dokładne badanie USG przed iniekcją. Nawet u pacjentów, którzy otwarcie przedstawiają historię zabiegów, badanie to pozwala wykryć pozostałości wypełniacza lub wyjaśnić sytuacje takie jak utrata objętości wynikająca ze zmian anatomicznych spowodowanych migracją wypełniacza.
- Obecny w tkankach wypełniacz często uwidacznia się jako obszary hipoechogeniczne (ciemniejsze) lub hiperechogeniczne (jaśniejsze), zależnie od rodzaju wypełniacza i czasu, jaki upłynął od jego podania.
- Często można również ocenić jego strukturę i precyzyjnie zlokalizować go w poszczególnych płaszczyznach tkankowych.
- W niektórych przypadkach można również wykryć zwłóknienie lub otorbione depozyty wypełniacza, które uległy migracji. Jest to szczególnie cenne podczas oceny doliny łez, gdzie wcześniej podany wypełniacz może powodować nieoczekiwany obrzęk lub opuchliznę, jeśli nadal pozostaje głęboko w tkankach.
- Można również ocenić ogólną jakość tkanek. Czy występują obszary zwłóknienia? Czy warstwa podskórnej tkanki tłuszczowej jest cienka, czy gruba? Pozwala to uzyskać znacznie jaśniejszy obraz anatomii przed wykonaniem iniekcji.
2- Zmapować przedziały powięziowe twarzy i Stworzyć mapę „bezpiecznej strefy”
Za pomocą USG zbadać powierzchowne i głębokie przedziały tłuszczowe, warstwy powięziowe oraz strefy przejściowe.
- Celem jest określenie granic: gdzie kończy się powierzchowna tkanka tłuszczowa, gdzie powięź staje się grubsza i gdzie naczynia mogą przebiegać głębiej lub bardziej powierzchownie, niż oczekiwano.
- Wyznaczyć w myślach (lub nawet zaznaczyć na skórze) „bezpieczną strefę”, aby stworzyć na twarzy wizualny punkt odniesienia dla iniekcji, i zaplanować tory wkłuć omijające naczynia oraz pęczki naczyniowo-nerwowe.
Na przykład w środkowej części twarzy należy pozostawać w obrębie głębokiego przyśrodkowego przedziału tłuszczowego policzka, co pozwala na bardziej przewidywalne odtworzenie objętości przy mniejszym ryzyku migracji. W okolicy doliny łez bezpieczniej jest pozostawać powierzchownie względem więzadła podtrzymującego oczodołu, jeśli można zobaczyć rzeczywiste położenie tej płaszczyzny.
3- Stosować kolorowy doppler i wizualizację igły w czasie rzeczywistym
Podczas zabiegu zawsze mieć aparat USG pod ręką i korzystać zarówno ze śledzenia igły, jak i kolorowego dopplera, aby zwiększyć kontrolę.
Dzięki obrazowaniu igły w czasie rzeczywistym śledzić jej końcówkę podczas wprowadzania. Jeśli na planowanej drodze widoczne jest naczynie, można po prostu zmienić kąt lub głębokość, zmniejszając ryzyko przypadkowej iniekcji donaczyniowej.
Aby zoptymalizować widoczność igły, w miarę możliwości stosować technikę w płaszczyźnie obrazowania, utrzymując głowicę w osi długiej igły. Niektórzy specjaliści używają nawet uchwytów do głowic, aby zapewnić stabilny obraz bez konieczności trzymania głowicy ręką, co umożliwia jeszcze płynniejsze prowadzenie igły.
Jak zauważa Dr. Dolche, „Poza ogromną wartością kliniczną USG przed zabiegiem pomaga też rozpocząć rozmowę z pacjentami. Mogłem pokazać pacjentom wcześniej podany wypełniacz, co często zachęca ich do bardziej otwartego dzielenia się historią zabiegów. Oczywiście pozwala mi to również lepiej się przygotować. Jak wiadomo, wystarczy jeden wariant anatomiczny, by pojawiły się problemy.”
Dr. Dolche używa TodoPocus™ L20 ręcznego aparatu USG w swojej praktyce, wskazując kompaktowe wymiary, intuicyjny interfejs oraz obrazowanie o wysokiej rozdzielczości jako kluczowe zalety w porównaniu z innymi popularnymi urządzeniami.
„To obecnie standardowy element mojego wyposażenia. W przypadkach ponownej korekcji doliny łez wykrywałem przemieszczone tętnice kątowe, które bez niego bym przeoczył”, mówi.
Dodaje jednak, że każdy wysokiej jakości aparat USG powinien się sprawdzić — wystarczy upewnić się, że oferuje funkcje niezbędne do szczegółowego obrazowania struktur powierzchownych.
Przy iniekcji w okolicy skroniowej: zaplanować drogę międzypowięziową, aby ominąć pnie naczyń skroniowych
Okolica skroniowa jest chętnie wybieranym miejscem głębokiej wolumetrii, ale stanowi też szczególne wyzwanie ze względu na złożoną budowę warstwową oraz bliskość tętnicy skroniowej powierzchownej i jej gałęzi. USG jest tutaj szczególnie przydatne do planowania bezpiecznej drogi iniekcji. Dr. Dolche przedstawił swój szczegółowy sposób wykonywania iniekcji wypełniaczy w okolicy skroniowej.
- Rozpocząć od przyłożenia głowicy liniowej o wysokiej częstotliwości poprzecznie do skroni, tuż przed linią włosów. Powinny być wyraźnie widoczne skóra, podskórna tkanka tłuszczowa oraz powięź skroniowa powierzchowna (cienka, jasna linia).
- Włączyć kolorowy doppler, aby zidentyfikować i śledzić tętnicę oraz żyłę skroniową powierzchowną. Dokładnie prześledzić ich przebieg zarówno ku górze, jak i ku dołowi, aby ustalić ich dokładne położenie — pamiętać, że naczynia te mogą rozwidlać się w nieprzewidywalny sposób.
Docelowa warstwa podawania wypełniacza przy zapadnięciu okolicy skroniowej znajduje się zazwyczaj w obrębie poduszki tłuszczowej położonej pod powięzią skroniową powierzchowną i nad powięzią skroniową głęboką. W USG ta przestrzeń międzypowięziowa jest widoczna jako wąskie, hipoechogeniczne pasmo. Ze względu na bogate unaczynienie i włóknistą strukturę tkanek zazwyczaj preferuje się tutaj kaniulę z tępą końcówką.
- Zastosować technikę w płaszczyźnie obrazowania, aby wprowadzać igłę poziomo do warstwy międzypowięziowej pod bezpośrednią kontrolą USG. Wybrać punkt wkłucia nieco poniżej i bocznie od miejsca największego zapadnięcia okolicy skroniowej
- Utrzymywać głowicę nieruchomo i przesuwać igłę małymi, kontrolowanymi ruchami. Podawać małe bolusy wypełniacza podczas powolnego wycofywania kaniuli. Zazwyczaj wyczuwalne jest lekkie „ustąpienie” oporu, a na obrazie widać, jak preparat poszerza przestrzeń między warstwami.
Wypełniacz powinien przepływać płynnie, bez oporu; jeśli widoczne jest fałdowanie tkanek lub nierównomierne rozszerzanie przestrzeni, ponownie ocenić warstwę podawania — podanie może odbywać się zbyt powierzchownie lub w miejscu występowania pasm powięziowych mocujących tkanki. Jeśli w dowolnym momencie pojawi się sygnał kolorowego dopplera w pobliżu końcówki kaniuli, natychmiast przerwać podawanie i zmienić jej położenie, aby uniknąć zaburzenia ukrwienia.
Przy wypełnianiu doliny łez: zmapować tętnicę i żyłę kątową, aby bezpiecznie umieścić wypełniacz pod brzuścem mięśnia
Dolina łez pozostaje jedną z okolic budzących najwięcej dyskusji w medycynie estetycznej twarzy. Wielu specjalistów wykonujących iniekcje nadal waha się przed leczeniem tej okolicy ze względu na duże ryzyko powikłań, takich jak uszkodzenie naczyń, obrzęki lub długotrwałe nierówności. USG umożliwia precyzyjną orientację w złożonej anatomii tej okolicy, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo.
- Ułożyć głowicę liniową o wysokiej częstotliwości podłużnie wzdłuż przyśrodkowego brzegu oczodołu, tuż bocznie od bocznej ściany nosa. Od razu włączyć kolorowy doppler.
- Tętnica kątowa zazwyczaj przebiega blisko przyśrodkowego kąta oka, kierując się ku dołowi wzdłuż bruzdy nosowo-jarzmowej. Jej przebieg może znacznie różnić się między pacjentami, dlatego należy opierać się na potwierdzeniu obrazowym.
- Skanować ku dołowi wzdłuż doliny łez, aby śledzić przebieg tętnicy w czasie rzeczywistym. Tak samo postąpić z żyłą kątową, która często leży bardziej powierzchownie i przyśrodkowo. Zwrócić szczególną uwagę na głębokość ich położenia.
- Przełączyć na tryb B, aby zmierzyć grubość i głębokość położenia brzuśca mięśnia okrężnego oka.
Celem jest umieszczenie wypełniacza pod tym mięśniem, powierzchownie względem okostnej, w warstwie pozbawionej naczyń (przestrzeni tkanki tłuszczowej za mięśniem okrężnym oka (ROOF)), która nadal zapewnia podparcie leżącej nad nią skórze.
- Użyć cienkiej igły lub kaniuli z tępą końcówką i wykonać wkłucie pod ciągłą kontrolą USG. Obserwować końcówkę podczas przechodzenia przez tkankę podskórną, a następnie ostrożnego wsuwania jej pod mięsień. Dla zwiększenia bezpieczeństwa utrzymywać kolorowy doppler włączony przez cały czas.
- Podawać małe porcje wypełniacza; powinno być widoczne jego gładkie, liniowe odkładanie się w strefie o stosunkowo niewielkim unaczynieniu. Nie powinno być widoczne natychmiastowe przemieszczenie naczyń ani zaburzenie przepływu — jeśli wystąpią, ponownie ocenić głębokość.
Przy modelowaniu okolicy powiekowo-policzkowej: unikać powierzchownych iniekcji, które mogą prowadzić do efektu Tyndalla lub nierównomiernego uwypuklenia
Przejście powiekowo-policzkowe jest znane jako wyjątkowo delikatna okolica zabiegowa ze względu na cienką skórę, stałą ruchomość i dużą skłonność do uwidaczniania nierówności wypełniacza. Powierzchowne iniekcje są tutaj szczególnie ryzykowne i często prowadzą do efektu Tyndalla — niebieskawego zabarwienia spowodowanego rozpraszaniem światła — lub tworzą nierównomierne uwypuklenia zaburzające naturalny kontur. Oto jak wykorzystać USG do precyzyjnego umieszczania wypełniacza w głębokich warstwach.
- Rozpocząć od poziomego ułożenia głowicy USG w poprzek okolicy podoczodołowej. Jednym z kluczowych punktów orientacyjnych do zidentyfikowania jest łuk brzeżny, w którym przegroda oczodołowa łączy się z okostną. Stanowi on wiarygodny punkt odniesienia, ułatwiający odróżnienie przedziału oczodołowego od leżącej nad nim warstwy podskórnej tkanki tłuszczowej.
- Włączyć kolorowy doppler, aby uwidocznić wszelkie powierzchowne naczynia w skórze właściwej lub tkance podskórnej, które należy ominąć. Układ naczyń w tej okolicy bywa nieprzewidywalny, a mapowanie w czasie rzeczywistym znacznie zmniejsza ryzyko niezamierzonej iniekcji donaczyniowej.
Aby uzyskać naturalnie wyglądającą korekcję przejścia powiekowo-policzkowego, wypełniacz zazwyczaj najlepiej umieścić w głębszych przedziałach tłuszczowych okolicy jarzmowej, najczęściej w tkance tłuszczowej pod mięśniem okrężnym oka (SOOF) lub tuż nad okostną, zależnie od utraty objętości i oczekiwanego uniesienia tkanek.
- Wprowadzić igłę przez tkankę podskórną i ostrożnie skierować ją do docelowego głębokiego przedziału tłuszczowego pod kontrolą USG w czasie rzeczywistym.
- Podawać małe, kontrolowane bolusy wypełniacza, obserwując ich wpływ na otaczające tkanki. Celem jest gładkie, równomierne rozprowadzenie, dobrze dopasowane do otaczających struktur anatomicznych.
- Obserwować, czy nie pojawiają się oznaki tworzenia skupisk, powierzchownego gromadzenia się wypełniacza lub jego rozprzestrzeniania się do niezamierzonych warstw. Jeśli do tego dojdzie, przerwać podawanie i delikatnie skorygować położenie kaniuli lub ręcznie rozprowadzić wypełniacz, zanim się ustabilizuje.
„W okolicy połączenia powieki z policzkiem warstwa powierzchownej tkanki tłuszczowej jest bardzo cienka, a brak stałej kontroli obrazowej to proszenie się o powikłania. Trzymam swoją TodoPocus™ L20 blisko skóry lub nawet bezpośrednio na niej, przez cały czas śledząc kaniulę w płaszczyźnie obrazowania. Możliwość dokładnego obserwowania położenia kaniuli i tego, jak wypełniacz integruje się z tkankami w czasie rzeczywistym, daje mi znacznie większą pewność i pozwala uzyskać gładki, naturalny kontur, którego oczekują pacjenci.”
-Dr. Kavin Dolche
Przypadki kliniczne z zastosowaniem USG do prowadzenia zabiegu
Teraz posłuchajmy, jak Dr. Dolche przedstawia dwa interesujące przypadki, w których zastosowanie ręcznego aparatu USG (TodoPocus™ L20 ) znacząco wpłynęło na jego sposób postępowania i wyniki.
Przypadek 1: Zapobieganie okluzji tętnicy skroniowej pod kontrolą dopplera
Kobieta w późnych latach 40. życia zgłosiła się ze znacznym zapadnięciem okolic skroniowych i prośbą o przywrócenie objętości. Podczas wstępnej oceny USG aparatem L20 z wykorzystaniem kolorowego dopplera od razu zwróciłem uwagę na nietypowo nisko położony i kręty przebieg tętnicy skroniowej powierzchownej pacjentki — odmienny od często spotykanego, typowego przebiegu położonego wyżej. Gdybym nie zastosował dopplera, wykonałbym iniekcję bezpośrednio nad tą tętnicą. To sytuacja grożąca poważnym powikłaniem.
Ponieważ jednak mogłem wyraźnie zobaczyć jej przebieg w czasie rzeczywistym, udało mi się zaplanować międzypowięziową drogę iniekcji całkowicie omijającą tętnicę. Punkt wkłucia wybrałem niżej i bardziej bocznie, niż początkowo zamierzałem, stale obserwując ekran aparatu USG podczas wprowadzania kaniuli.
Zabieg przebiegł sprawnie przy ciągłym monitorowaniu dopplerowskim, a końcowym efektem była naturalna odbudowa harmonijnie dopasowana do otaczających tkanek, bez powikłań.
Przypadek 2: Usunięcie skutków migracji wypełniacza ust dzięki precyzyjnie zaplanowanym iniekcjom
Innym godnym uwagi przypadkiem była pacjentka po wielu zabiegach wypełniania ust, która zgłosiła się zaniepokojona widoczną migracją wypełniacza tuż ponad granicą czerwieni wargowej. Jej niezadowolenie z efektu było zrozumiałe. Najpierw zbadałem ultrasonograficznie okolicę ust i zdołałem precyzyjnie zlokalizować pozostałości wypełniacza, które zgromadziły się w przestrzeni podśluzówkowej nad wargą.
Przy tradycyjnym podejściu mógłbym zdecydować się na rozpuszczenie całego wypełniacza i rozpoczęcie od nowa — takie postępowanie, choć skuteczne, często wymaga dłuższej rekonwalescencji i czasami prowadzi do niepotrzebnej utraty prawidłowo umiejscowionego preparatu.
Jednak dzięki temu, że widziałem położenie preparatu, zdałem sobie sprawę, że mogę uzyskać symetrię, wstrzykując bardzo małą ilość wypełniacza we właściwą warstwę w obrębie wargi. Przywróciłoby to równowagę jej struktury i zapewniło oczekiwane przez pacjentkę wysunięcie wargi. Efekt był fantastyczny: uzyskaliśmy znacznie bardziej naturalny i harmonijny kształt ust bez nasilania migracji.
Uwagi końcowe
Ultrasonografia zmienia sposób wykonywania zabiegów medycyny estetycznej. Pomaga zobaczyć struktury pod powierzchnią skóry, udoskonalać techniki i uzyskiwać bezpieczniejsze, bardziej precyzyjne efekty. Zarówno na początku pracy, jak i przy doskonaleniu praktyki, włączenie USG do zabiegów z użyciem wypełniaczy jest niezbędne — dla efektów leczenia, zaufania pacjentów i własnego spokoju.
Więcej wskazówek od doświadczonych specjalistów wykonujących iniekcje oraz wysokiej jakości przenośne aparaty USG można znaleźć na TodoPocus™. Zdobywać wiedzę, nawiązywać kontakty i doskonalić praktykę — z każdym kolejnym badaniem.
Bibliografia
- Braz, A. V., & Sakuma, T. H. (28 września 2020). Rozdział 6 — iniekcja wypełniacza w okolicy skroniowej. Plastic Surgery Key. https://plasticsurgerykey.com/chapter-6-filler-injection-of-the-temporal-region/
- Clinical Imaging. (2025). [Artykuł] [Artykuł]. ScienceDirect. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0899707125000130
- Dettlaff, K. (7 lutego 2025). 9 najlepszych aparatów USG do medycyny estetycznej (przenośnych & ręcznych) w 2025 roku – szczegółowy przegląd & poradnik zakupowy. TodoPocus. https://todopocus.com/top-9-aesthetic-ultrasound-portable-handheld-devices-of-2025-in-depth-review-buying-guide/
- Dettlaff, K. (6 marca 2025). Najlepszy aparat USG do medycyny estetycznej: Clarius L20 HD3 a TodoPocus™ L20 – zalety, wady & werdykt. TodoPocus. https://todopocus.com/clarius-l20-hd3-vs-todopocus-l20/
- Hong, G.-W., Choi, W., Yoon, S., Wan, J., & Yi, K. (2025). Iniekcje wypełniaczy oparte na anatomii — od diagnostyki do technik leczenia: bruzda podoczodołowa i zagłębienia. Life, 15(2), 237. https://www.mdpi.com/2075-1729/15/2/237
- Journal of Clinical Dermatology & Therapy. (n.d.). Figure 60.1 [Ilustracja]. Herald Scholarly Open Access. https://www.heraldopenaccess.us/fulltext/Clinical-Dermatology-&-Therapy/Figure%2060.1.jpg
- Kim, S.-B., Hu, H., Bae, H., & Yi, K.-H. (2024). Anatomia okolicy skroniowej jako podstawa iniekcji wypełniaczy. Surgical and Radiologic Anatomy, 46(5), 615–624. https://link.springer.com/article/10.1007/s00276-024-03340-x
- Raschke, R., Hazani, R., & Yaremchuk, M. J. (2013). Wyznaczanie bezpiecznej strefy do modelowania środkowej części twarzy z wykorzystaniem anatomicznych punktów orientacyjnych otworu podoczodołowego. Aesthetic Surgery Journal, 33(1), 13–18. https://academic.oup.com/asj/article-abstract/33/1/13/210047?redirectedFrom=fulltext&login=false
- TodoPocus. (n.d.). L20 — bezprzewodowy aparat USG z głowicą liniową wysokiej częstotliwości 16/20 MHz do iniekcji w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego (MSK), skóry i w chirurgii plastycznej twarzy. Pobrano 5 maja 2025 z https://todopocus.com/linear-probe-handheld-ultrasound/l20/
- Ręczne aparaty USG TodoPocus. (22 lutego 2025). TodoPocus™ L20 — ręczny aparat USG z głowicą liniową wysokiej częstotliwości 16/20MHz – obrazowanie USG ust [Film]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=pfLhtTOZDB0
- Ręczne aparaty USG TodoPocus. (12 czerwca 2025). Iniekcja wypełniacza w okolicy skroniowej pod kontrolą USG z użyciem głowicy liniowej TodoPocus™ L20 [Film]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=hvE_yvAJLQs
- Velthuis, P. J., Alfageme, F., Cartier, H., Cassuto, D., Catalano, O., Cavallieri, F., Desyatnikova, S., Gonzalez Diaz, C. P., Kim, J. S., Mandava, A., Mariluis, C., Schelke, L. S., Shah-Desai, S., Weiner, S., & Wortsman, X. (2025). Zastosowanie obrazowania ultrasonograficznego w zabiegach iniekcyjnych medycyny estetycznej: konsensus opracowany zmodyfikowaną metodą delficką. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 104, 33–37. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1748681525001664